Kurs obsługi sterowników PLC M
- Wprowadzenie do oprogramowania UperLogic
- Pierwszy program i wgranie do PLC
- Karta Stanu i Wykresy Zmiennych
- Zegary i liczniki
- Widok urządzenia
- Moduły analogowe (w budowie)
- Moduły temperaturowe (w budowie)
- Przerwania
- Modbus
- Język Stukturalny
- Bloki funkcyjne
- Import Projektu z WinProLadder do UperLogic
Timery (Zegary)
Timery są podstawowymi elementami programowania PLC, służącymi do kontroli czasu w programie. Umożliwiają realizację opóźnień, odmierzanie czasu działania wyjść oraz sekwencyjne sterowanie procesem. Dzięki timerom możliwe jest tworzenie prostych i czytelnych zależności czasowych w aplikacjach automatyki.
Sposób działania Timera:
Timer T zaczyna odmierzanie czasu, gdy na jego wejściu EN pojawi się stan TRUE (np. wciśnięty przycisk START). Timer liczy do wartości zadanej w PV (Preset Value), np. 5 sekund, a wyjście zmienia stan na TRUE, gdy czas osiągnie wartość PV. Jeśli wejście EN wróci do FALSE przed upływem czasu, timer zostaje zresetowany i wyjście pozostaje w stanie FALSE. Zasada działania Timerów w sterownikach serii M oraz serii FBs jest taka sama.
Działanie Timera na wykresach:
Aktywacja wyjścia TUP następuje automatycznie po upływie zadanego czasu, jednak każdy timer posiada również przypisaną zmienną do bezpośredniego wykorzystania w kodzie. Przykładowo, zakończenie odliczania przez Timer T10 skutkuje ustawieniem stanu wysokiego na zmiennej o nazwie T10.
Dostępne Timery i ich jednostki
Timery w sterownikach PLC posiadają możliwość ustawienia jednostki czasu w zależności od wymagań aplikacji.
Aby określić, jaki czas odmierzy dany timer, należy pomnożyć wpisaną wartość PV przez podstawową jednostkę czasu danego timera.
Odczytujemy wartość z tabeli, że podstawową jednostką timera T256 jest 10ms, wyliczamy:
1000 * 10 ms = 10 000 ms
10 000 ms = 10 s
Po otrzymaniu zbocza dodatniego na wejściu X1 timer T256 odmierzy 10 s i załączy Y1.
Jak wstawić timer:
W pierwszej kolejności dodajmy wejście (X0) a następnie w trzech prostych krokach dodajmy timer:
- Wybrać z palety gotowych elementów Timer T.
- Wybrać w jakim miejscu programu ma ten Timer się znajdować.
- Uzupełnić tabelę, gdzie:
- Pole T służy do wyboru konkretnego timera (np. T0).
- PV określa wartość jaką będzie odmierzał Timer.
Odmierzanie małych czasów:
W przypadku odmierzania krótkich odcinków czasu (np. 1 s), znacznie większą precyzję zapewnia wybór timera o niskiej podstawie czasu i odpowiednie przemnożenie jednostek, zamiast stosowania timera opartego na podstawie czasowej 1 s.
Timery kumulujące:
Ten timer kumulujący zlicza czas, gdy wejście TIM (M0) jest aktywne, ale w przeciwieństwie do zwykłego timera, nie zeruje się po jego rozłączeniu, lecz zatrzymuje aktualną wartość (CV). Odliczanie jest możliwe tylko przy aktywnym zezwoleniu na wejściu EN (M1), a po osiągnięciu wartości zadanej (PV) aktywowane zostaje wyjście TUP (M500).
Praktyka
Timery posłużą do stworzenia programu generującego proste sygnały prostokątne, przedstawione na wykresie poniżej
Kod w języku LAD w oprogramowaniu UperLogic:
Program rozpoczyna się aktywując bit pomocniczy M1, wykorzystano w nim dwa Timery T768 oraz T769 o podstawowej jednostce czasu równej 1s. Timery dobrano na podstawie tabeli przedstawionej w Rys. 3. Aktywacja wejścia TUP.
Wskazówki
- Zamiast wpisywać stałą wartość do PV, używaj rejestru R – pozwala to dynamicznie zmieniać czas timera w trakcie pracy program.
- Sprawdź jednostkę czasu (1ms / 10ms / 100 ms / 1 s) – błędne założenie co do jednostki to jedna z najczęstszych przyczyn nieprawidłowego działania programu.
Countery (Liczniki)
Liczniki to podstawowy element w programowaniu PLC. Liczniki (countery) służą do zliczania zdarzeń i uruchamiania działań po osiągnięciu określonej wartości.
Zbocza narastające/opadające:
Licznik reaguje na zmianę stanu wejścia, a nie na jego utrzymanie – dzięki temu jedno wciśnięcie przycisku zwiększy wartość licznika dokładnie raz, nawet jeśli przycisk jest przytrzymany. Licznik będzie zliczał zbocza narastające.
Liczniki 16/32 bitowe oraz podtrzymywane/niepodtrzymywane:
System oferuje 1024 liczniki 16-bitowe (zakres 0–32767) oraz 56 liczników 32-bitowych (zakres do 2 147 483 647). Domyślnie urządzenia dzielą się na podtrzymywane (zachowują wartość po awarii zasilania/stopie PLC: C0–C139 oraz C1024–C1063) oraz ulotne (zerowane przy restarcie: C140–C1023 oraz C1064–C1079). Fabryczny podział zakresów można dowolnie zmodyfikować w funkcji systemowej „Frame Configuration”.
Przykładowy program:
W programie testowym będziemy zliczać zbocza narastające na wejściu X1, do którego przyjmujemy, że podłączony jest czujnik. W pierwszej kolejności dodajmy to wejście (pamiętając o tagu) a następnie w trzech prostych krokach dodajmy counter:
- Wybrać z palety gotowych elementów counter C.
- Wybrać w jakim miejscu programu ma ten counter się znajdować, gdy chcemy zliczać wejście X1 logicznym jest by ustawić ten counter za nim.
- Uzupełnić tabelę, gdzie:
- Pole C służy do wyboru konkretnego licznika (np. C0).
- PV określa wartość, do której licznik ma zliczać.
Po osiągnięciu zadanej wartości PV licznik ustawia stan TRUE na swoim wyjściu. W naszym przykładzie wyjście to steruje lampką-Y1, która zostanie załączona po zliczeniu określonej liczby impulsów. Sposób realizacji pokazano na rysunkach poniżej.
Aby móc w pełni sterować licznikiem, należy podłączyć dodatkowe wejście odpowiedzialne za jego zerowanie (CLR). W przeciwnym wypadku nie ma możliwości cofnięcia licznika do wartości początkowej. W naszym programie licznik będzie zerowany przez wejście X2, do którego podłączony jest przycisk STOP.
Wizualizacja działania programu na wykresach:
W przykładowym programie zbocze narastające z czujnika zwiększa wartość licznika o 1. Lampka załącza się, gdy wartość licznika osiągnie 5 lub więcej, natomiast przycisk STOP zeruje licznik.